Door Pater Fons.

Openingswoord

  “Verheug u altijd in de Heer.
            Ik zeg het nog eens: Verheug u,
            want de Heer is nabij.”
Met deze woorden uit de brief van de apostel Paulus aan de christenen in Filippi beginnen  we de dienst op de derde zondag van de Advent.
Maar hoe kunnen we ons verheugen als er zoveel problemen en spanningen om ons heen zijn? Spanning door de angst voor oorlog… Hoe zal het verder gaan?

Aansteken van de derde adventskaars 

Moge Gods  licht groeien in ons midden, van dag tot dag, alle dagen van ons leven
kaars aansteken

Deze viering is er niet op gericht u te troosten over de problemen waarmee we te maken hebben. Integendeel, ze wil ons laten zien hoe we, ondanks alles, sereen en vol vertrouwen in het leven kunnen staan. De basis van onze levensvreugde is de wetenschap van Gods nabijheid en aanwezigheid.
Aan het begin van onze viering komen we voor de Heer en vragen we om zijn barmhartigheid.

Preek Advent 3A

De decembermaand , de maand vol verwachting, het begon voor de kinderen met het Sinterklaasfeest en nu, vóór kerstmis, zeggen we nog 10 dagen – nog 10 keer slapen, als ze vragen wanneer het Kerstmis wordt. 

Terwijl de tijd voor Kerstmis ons door de vingers glipt omdat we nog van alles moeten doen (kerstversiering, kerstkaarten schrijven misschien cadeaus kopen, het kerst diner enzovoort), 

“Voorpret is de mooiste vreugde!”, zeggen we dan soms om het wachten wat zin te geven – maar voor kinderen is ongeduld meestal sterker dan de voorpret.

Als de derde zondag van de advent de bijnaam Gaudete , “Verheugt u!”, draagt, dan gaat het ook om een soort voor-vreugde – niet zozeer voorpret op de komende feestdagen, maar voorpret op wat ons in de bijbelteksten van vandaag wordt beloofd: “Blinden zullen weer zien, doven horen, lammen lopen. 

Slappe handen worden sterk, wankele knieën stevig. 

Verdriet en gezucht onder de lasten die we dragen, zullen eindigen. En de woestijn zal bloeien als een lelie.” 

Het zijn werkelijk paradijselijke toestanden die hier worden beschreven – een heel en geheeld leven. De woestijn – symbool voor leegte en dorheid– begint te groeien en te bloeien, en dat is een en al vreugde! 

“Verheugt u”, zo wil de profeet ons toeroepen, “verheugt u nu al op de dag dat God zijn belofte zal vervullen!” Want voorpret is de mooiste vreugde, zou je kunnen zeggen.

Maar is dat echt zo? Gaat het ons niet net als de kinderen die ongeduldig worden omdat het zo lang duurt? Uiteindelijk zijn er eeuwen, zelfs millennia verstreken sinds deze beloften zijn gedaan. 

En op aarde heersen nog steeds schreeuwende ongerechtigheid en brute oorlogen, en angst voor een nieuwe oorlog,  de natuur/het klimaat kreunt onder de toenemende lasten die haar worden opgelegd, en ook ons eigen leven is allesbehalve heel. 

Ongeduld zou dus meer dan begrijpelijk zijn – als het ons überhaupt nog in beweging brengt.

Gaat het ons niet eerder als de kinderen die, als ze ouder worden, ontdekken dat het sinterklaasverhaal niet zo is zoals ze zich dat zo mooi hadden voorgesteld of was voorgespiegeld? Dat het uiteindelijk gewoon de ouders zijn die de cadeaus kopen? 

Is het in het groot niet net zo: dat we uiteindelijk alleen krijgen wat we zelf doen; dat we van het Kerstkind of van God niets hoeven te verwachten? Dat we onze kinderdromen, onze religieuze dromen, onze levensverlangen maar beter kunnen vergeten?

Misschien is het Johannes de Doper net zo vergaan, toen hij Jezus liet vragen of hij degene was die zou komen, of dat ze op een ander moesten wachten. 

Die vraag verrast, want Johannes was het toch zelf die Jezus aan het begin van diens optreden aan het publiek had voorgesteld. 

Maar misschien had Johannes zich het optreden van Jezus ook anders voorgesteld. “Na mij komt iemand die sterker is dan ik”, had hij toen gezegd. Misschien had Johannes, net als velen, gerekend op een Messias die met macht en kracht zou optreden, die eens flink zou ingrijpen en al het kwaad in de wereld in één klap zou uitroeien!? Dat is niet gebeurd.

Wat antwoordt Jezus op de vraag van Johannes? “Blinden zien weer en lammen lopen. Melaatsen worden rein, en aan de armen wordt het evangelie verkondigd.” Jezus antwoordt met woorden die ook bij Jesaja staan. 

Maar hij citeert deze oude profetieën niet alleen – in zijn optreden kunnen mensen het daadwerkelijk ervaren: dat een aanraking zieken geneest; dat een ontmoeting… zondaars tot inkeer brengt; dat uitgestotenen weer een plek krijgen in de gemeenschap; dat zijn woord… wanhopige weer hoop geeft. 

Natuurlijk, het zijn maar enkelen die dat mogen ervaren. Maar: een begin is gemaakt; het Koninkrijk van God is al aangebroken; het is er al, ook al is het nog nauwelijks zichtbaar …

Is het misschien net als in natuurfilms? Daar kun je in een versnelde opname zien hoe in de woestijn, waar jarenlang geen regen is gevallen, na een korte regenbui ineens een overvloed aan exotische planten opkomt. 

Hoe wonderlijk dat ook lijkt: het is geen tovenarij en ook geen bedrog. 

De woestijn brengt alleen voort wat er al in zit. Het was er al, maar had door hitte en droogte geen kans om tevoorschijn te komen.

Zo is het ook met het Koninkrijk van God, met Gods nieuwe wereld: die is niet ergens ver weg, niet in een verre toekomst. De nieuwe wereld van God is er al; ze kan vandaag al zichtbaar en ervaarbaar worden en iets tot bloei brengen – daar waar doven horen, mensen echt naar elkaar luisteren; waar stommen, die al opgegeven hadden, weer hun stem laten horen; waar mensen van de rand van de samenleving in het midden worden opgenomen; waar mensen, jongeren onvermoeibaar de straat op gaan (of zich neerleggen op het asfalt?) om voor het klimaat op te komen – ook al lijkt het gezien de taaie onderhandelingen van de grote leiders, zoals de klimaattop in Brazilië bijna zinloos.

Overal daar zijn kleine tekenen van Gods nieuwe wereld zichtbaar; overal daar worden de bijbelse hoopbeelden een stukje werkelijkheid, bloeit de woestijn – misschien maar voor een kort moment – bloeit de woestijn op. Maar we mogen hopen en bidden – of dat nu met ongeduld of met voorpret is – dat ooit de hemelen openscheuren en er niet alleen dauw uit de hemel komt, maar een echte stortregen – een regen die de woestijn laat groeien en bloeien, zodat het een en al vreugde is

Amen…