Door Pater Fons

Openingswoord

Welkom u allen in de viering.

De viering die de kersttijd afsluit.Onze evangelielezing brengt ons het verhaal van de doop van Jezus.
Op de normale vraag: “En hoe heet de dopeling?”
luidt het antwoord: “Mijn geliefde Zoon”,
de allereerste woorden
die God uitspreekt.
Het besef zich door God intens bemind te weten,
heeft Jezus op weg gezet.
Moge het weten dat God ons onvoorwaardelijk bemint,
ook ons kracht tot leven geven.
Op dat vlak schort er bij ons nog wel één en ander.
Vragen wij daarom om vergeving.

Preek

Soms verlang je naar een moment dat alles op zijn plaats laat vallen. Niet omdat al je problemen plotseling verdwijnen, maar omdat het innerlijk helder wordt: Waar sta ik eigenlijk voor? Wie ben ik – achter al die, functies, rollen die ik heb.? En de doop van Jezus is precies zo’n moment. 

Johannes doopt mensen die zeggen: “Ik wil opnieuw beginnen. Ik moet me bekeren.” 

En dan komt Jezus. Degene die “geen bekering nodig had.” 

En hij staat gewoon tussen hen in. Geen VIP-behandeling. Geen voorrang. 

Geen speciale behandeling. Dit is niet alleen nederigheid. Het is een principe. Jezus zegt: Ik sta niet boven jullie – ik sta naast jullie. Ik kom niet als een morele rechter die van bovenaf oordeelt. Ik kom als iemand die de wereld van binnenuit geneest – die haar van binnenuit ondersteunt. 

Wanneer je op deze manier over de doop hoort, besef je: Christen zijn begint niet met “Ik ben beter”, maar met: God is dichterbij dan ik denk. 

Jezus zegt tegen Johannes: “Laat het zo zijn, en wij zullen Gods gerechtigheid vervullen.”
Gerechtigheid kan al snel klinken als regels en voorschriften. Als “goed en kwaad”. Als controle. 

Maar Gods gerechtigheid is vaak anders: het is niet primair straf, maar herstel. Niet primair “Je krijgt wat je verdient”, maar: Je krijgt wat je nodig hebt om te kunnen leven. Daarom wordt Jezus niet gedoopt omdat het moet. Maar omdat hij zegt: Ik ga een nieuwe weg met jullie bewandelen. Ik open de hemel – niet ergens in de toekomst, maar hier en nu.

Het evangelie is beknopt en krachtig: Jezus rijst op uit het water – en “de hemel opent zich ”. 

Hoe vaak voelt het leven alsof de hemel gesloten is? Gebeden stuiteren weg. Nieuws drukt ons neer. Onze eigen ziel is vermoeid. 

En dan deze zin: De hemel opent zich. Niet omdat alles ineens goed is. 

Maar omdat God zegt: Ik ben niet afwezig in de duisternis. Ik ben er. 

De doop van Jezus is geen romantisch decor. Het is Gods duidelijke teken: 

Ik houd contact. Ik breek de sluier af. 

De Geest van God komt “als een duif”—niet als een storm, niet als vuur, niet als een aardbeving. Misschien omdat veel mensen al genoeg stormen meemaken. Genoeg druk. Genoeg lawaai. Genoeg overweldigd te worden. 

De Geest komt vaak niet als een spektakel, maar als een stille innerlijke beroering: een gedachte die hoop brengt; een moed die plotseling opduikt; 

een kalmte te midden van de chaos; een “niettemin” of “desondanks” waardoor je weer opstaat. Gods Geest is zelden een pushmelding, zoals op telefoon. Het is eerder een innerlijke uitnodiging. 

Toen klonk die stem: “Dit is mijn geliefde Zoon, in wie Ik mijn welbehagen heb.” 

Voordat Jezus predikt, voordat hij wonderen verricht, voordat hij iets volbrengt, zegt God: Je bent geliefd. En precies hier wordt het iets totaal nieuws – ook voor ons: de doop is niet in de eerste plaats een religieuze gebeurtenis in het familiealbum. De doop is niet in de eerste plaats een traditie. 

De doop is Gods verklaring over het leven: “Jij behoort Mij toe. Je bent meer dan je mislukkingen. Meer dan je stress. Meer dan je angst. Meer dan je verleden.” 

Veel mensen leven alsof ze hun waarde moeten verdienen: door te functioneren, door erkenning, door perfectie, door prestaties. 

God zegt iets heel anders aan de Jordaan: Waardigheid gaat vooraf aan prestaties. Liefde gaat vooraf aan bewijs. 

Wat betekent het vandaag de dag
om de boodschap op een nieuwe en andere manier te horen?

Misschien zo: Als Jezus in de rij staat, betekent christen-zijn niet ‘bovenaan staan’, maar ’tussen de mensen zijn’. Als de hemel opengaat, betekent dat: God is niet alleen daarboven, hij is middenin alles.
Als de stem zegt ‘geliefde’, betekent dat: jouw leven heeft een goddelijk fundament.

En nu een concrete vraag: waar laat u zich in het dagelijks leven door definiëren? Door afspraken? Door verwachtingen? Door fouten? Door wat u niet hebt bereikt? Of door deze zin: “Je bent mijn geliefde kind”? Dat is geen goedkoop “alles komt goed”. Dat is een andere identiteit. Een ander uitgangspunt.

Misschien is de doop van de Heer als een koptelefoon die opnieuw wordt aangesloten. Voorheen: alles ruis. Alles door elkaar. Stemmen van buitenaf, zelfkritiek, druk. En dan: een heldere verbinding.

God zegt niet: “Verman jezelf.” God zegt: “Ik ben er. Je hoort bij mij. Ga je weg – maar niet alleen.” En precies zo begint Jezus: niet met macht, maar met nabijheid. Niet met dreigementen, maar met beloften, niet met prestaties, maar met liefde.Waar God zich daarbij voegt, gaat de hemel open – ook boven een heel normaal dagelijks leven. Amen.