Door Pater Fons
Inleiding
Welkom u allen in deze viering. Vandaag, 2 augustus, viert onze congregatie, de congregatie van het Heilig Sacrament, het hoogfeest van haar stichter, de heilige Pierre Julien Eymard. Hij is geboren op 4 februari 1811 te La Mure, in Frankrijk en op 13 mei 1856 is de stichting van de congregatie, en op 1 augustus 1868 is hij overleden. Zijn officiele feestdag is vandaag.
Voor deze viering nemen we de lezingen van de 18e zondag door het jaar, die ook zeer toepasselijk zijn. Het evangelie gaat over de broodvermenigvuldiging, over delen, en ook over de eucharistie, zo horen we straks in de overweging.
Preek
Broeders en zusters,
Als ik het evangelie van vandaag heel kort moet samenvatten, dan zou ik zeggen: Jezus ziet honger, en Hij zegt niet: zoek het maar uit. Hij zegt ook niet: stuur ze maar weg. Hij zegt tegen zijn leerlingen: “Geven jullie hun maar te eten.” En precies daar begint het wonder.
Want eerlijk is eerlijk: de leerlingen hebben bijna niets. Vijf broden en twee vissen. Dat is geen cateringplan voor duizenden mensen. Dat is eerder een lunchpakketje.
En toch zegt Jezus: breng het maar hier. Niet: wacht tot jullie genoeg hebben. Niet: regel eerst alles perfect. Nee: breng wat er is, hoe klein ook, en vertrouw erop dat God ermee aan het werk gaat.
Dat is misschien wel de meest herkenbare kant van dit verhaal. Wij denken ook vaak: wat kan ik nu doen? Mijn tijd is beperkt, mijn geloof is niet altijd sterk, mijn geduld is soms snel op, mijn liefde is niet eindeloos.
En dan kijkt Jezus ons aan en zegt: geef wat je hebt. Begin daarmee.
Deel dat kleine beetje. Want in Gods handen kan weinig genoeg worden, en genoeg zelfs overvloed.
Het broodwonder is niet zomaar een mooi verhaal van vroeger. Het is één van de verhalen die de eerste christenen telkens opnieuw hebben verteld.
Niet omdat ze hielden van spectaculaire mirakels, maar omdat ze daarin herkenden wat zij elke zondag vierden: Jezus die brood neemt, dankt, breekt en uitdeelt. Dat klinkt ons bekend in de oren, want dat is precies de beweging van de Eucharistie.
Daarom past dit evangelie zo goed bij het feest dat wij vandaag ook vieren: het hoogfeest van de heilige Pierre Julien Eymard, stichter van de Congregatie van het Heilig Sacrament. Hij wordt niet voor niets de apostel van de Eucharistie genoemd. Zijn grote ontdekking was: de Eucharistie is niet alleen iets om eerbiedig naar te kijken. Zij is voedsel. Zij is kracht. Zij is de plaats waar Christus zichzelf aan ons geeft, zodat wij op onze beurt gegeven mensen kunnen worden.
Pater Eymard leefde in een tijd van grote veranderingen. Veel mensen waren losgeraakt van geloof en kerk. Er was armoede, verwarring, onverschilligheid. Dat klinkt ons niet vreemd in de oren.
Ook wij leven in een tijd waarin veel zekerheden wankelen. Mensen hebben van alles, maar zijn toch moe. Er is eten genoeg, maar honger naar aandacht.
Er is informatie genoeg, maar honger naar wijsheid. Er zijn contacten genoeg, maar honger naar echte verbondenheid.
En precies daar raakt het evangelie ons vandaag. Jezus geeft niet alleen brood voor de maag. Hij ziet de hele mens. Hij ziet vermoeidheid, ziekte, eenzaamheid, verlangen, gemis. Hij heeft medelijden. Dat woord betekent niet: ach, wat zielig. Het betekent: Hij laat zich raken tot in zijn binnenste. En vanuit die bewogenheid begint Hij te geven.
Dat is de Eucharistie in het klein en in het groot.
Bij de offerande brengen wij brood en wijn naar het altaar. Maar eigenlijk brengen wij méér mee: ons werk, onze zorgen, onze pijn, onze dankbaarheid, onze schuld, onze hoop. Alles wat wij zijn, leggen wij in Gods handen.
En God geeft het ons terug, omgevormd. Niet omdat wij ineens perfecte mensen worden, maar omdat Christus ons van binnenuit wil voeden.
Pater Eymard zag de Eucharistie als een soort geneesmiddel. Niet als een tovertruc waardoor alle problemen verdwijnen, maar als een medicijn dat langzaam werkt: tegen hardheid van hart, tegen eenzaamheid, tegen egoïsme, tegen moedeloosheid. Wie zich laat voeden door Christus, leert anders kijken. Dan wordt de vraag niet alleen: wat heb ik nodig? Maar ook: wie heeft mij nodig?
“Geven jullie hun maar te eten.” Dat zinnetje is dus niet alleen voor de apostelen bedoeld. Het is ook voor ons. Misschien betekent het vandaag: bel iemand die al lang niets meer van je gehoord heeft. Deel je tijd met iemand die zich alleen voelt. Spreek een woord van vergeving. Geef iemand waardering. Zet je in voor wie tekortkomt. Soms lijkt dat weinig. Maar het evangelie zegt: onderschat nooit wat God kan doen met een klein gebaar dat uit liefde wordt gegeven.
En let op: er blijft brood over. Twaalf manden vol. Dat is geen detail. Bij Jezus is er geen krappe zuinigheid van liefde. Bij Hem is overvloed. Niet altijd overvloed aan spullen, maar wel overvloed aan genade, aan vergeving, aan nieuwe kansen, aan kracht om opnieuw te beginnen.
Daarom vieren wij vandaag dankbaar Eucharistie. Wij komen niet omdat wij alles al op orde hebben. Wij komen omdat wij honger hebben: naar God, naar vrede, naar moed, naar liefde. En wij ontvangen een klein stukje brood. Bijna niets, zou je zeggen. Maar in dat kleine brood geeft Christus zichzelf.
Moge de heilige Pierre Julien Eymard ons helpen om de Eucharistie opnieuw te beminnen: niet als gewoonte, niet als verplichting, maar als bron van leven. En moge de Heer ons vandaag voeden, zodat wij zelf brood kunnen worden voor anderen: eenvoudig, gebroken, gedeeld, maar gezegend. Amen.